Een werkgever die medewerkers vraagt thuis een antigeen-zelftest te doen, heeft een manier nodig om vast te stellen dat de test heeft plaatsgevonden. Deze gids vergelijkt de vijf methoden die organisaties hebben gebruikt, als hulpmiddel bij de keuze van een methode die past bij het risico, het budget en het wettelijke kader van de organisatie.
Toepasselijke wettelijke en organisatorische vereisten
De regels verschillen per land. In Denemarken mochten werkgevers op grond van een wet uit 2020 medewerkers testen en de uitslagen ontvangen. In Nederland mogen werkgevers zelftests aanbieden, maar niet verplichten, en wordt een uitslag alleen vrijwillig gedeeld; een thuis gedane zelftest had tijdens de pandemie geen formele status. In Noorwegen mochten werkgevers helemaal niet eisen een test te zien. In Frankrijk is door de werkgever verplicht testen beperkt en was toezicht gekoppeld aan zorgprofessionals. In Duitsland telde de uitslag voor toegangsregels, en alleen zelftests onder toezicht telden mee. Wat u ook opzet, het moet vrijwillig zijn waar de wet dat voorschrijft, en de medewerker moet zelf bepalen wie de uitslag ziet.
Methode 1: zelfrapportage
Medewerkers verklaren op een formulier negatief te hebben getest. Deze methode kost niets, maar biedt geen onafhankelijke verificatie, en ieder land dat dit op grote schaal gebruikte, heeft valse verklaringen gedocumenteerd. Ze is alleen geschikt waar de gevolgen van een onjuist antwoord gering zijn.
Methode 2: fotodocumentatie
Medewerkers uploaden een foto. De Ierse gezondheidsdienst accepteerde dit voor ziekteverlof van personeel. Het laat zien dat er een strip bestaat; het kan niet laten zien wie heeft getest, wanneer, of dat de strip van die persoon was. Foto's beoordelen levert bovendien werk op.
Methode 3: live videotoezicht
Een getrainde toezichthouder kijkt via video mee met iedere test. Dit is wat testdiensten voor reizigers in 2021-2022 verkochten en wat de Duitse regels verstonden onder een zelftest onder toezicht. Het werkt, en het kost voor iedere test de tijd van een persoon, zodat het niet dagelijks voor een heel personeelsbestand kan draaien.
Methode 4: testen op locatie
Medewerkers worden op het werk getest door een verpleegkundige of een getrainde collega. Deze methode is volledig te verifiëren, maar het duurst, en vereist aanwezigheid op locatie, wat niet te verenigen is met testen vóór aankomst. Sommige klinische protocollen vereisen dit nog steeds.
Methode 5: verificatie van thuistests op afstand
Medewerkers testen thuis voor de camera; software verifieert de procedure, koppelt de test aan de uitgenodigde deelnemer en geeft een testbewijs af, zonder toezichthouder. Dit is de aanpak van screenme.science. De kosten zijn per test, het is schaalbaar naar dagelijks gebruik op meerdere locaties, en de medewerker houdt zelf de regie over wie de uitslag ziet.
Keuze van een geschikte methode
Wanneer een organisatie moet weten dat de uitgenodigde persoon correct en op een bekend tijdstip heeft getest, en toezicht op iedere test niet betaalbaar is, voldoen alleen methode 4 en 5 aan die eis, en werkt alleen methode 5 vóór aankomst. Als de wet beperkt wat een werkgever mag verlangen, is methode 5 ook de methode waarbij de medewerker zelf bepaalt wat hij of zij deelt.
Aanbevolen aandachtspunten bij de opzet van een programma
Testen moet worden aangeboden en niet verplicht waar een verplichting niet is toegestaan. Medewerkers kunnen zelf een test kiezen uit de apotheek of drogisterij, of de werkgever kan er een verstrekken. Testen moet vóór de dienst plaatsvinden en niet bij de ingang. Testbewijzen moeten gedurende de auditperiode worden bewaard en niet langer. De bedrijfsarts of arbodienst moet vanaf het begin worden betrokken, bijvoorbeeld bij preventief en frequent testen van werknemers.